Kiralık araç hasar gördüğünde ya da kazaya karıştığında süreç, kendi aracınızdaki gibi değil, kiralama sözleşmesinde ve sigorta poliçesinde tanımlı adımlarla yürür. Doğru adımlar ilk dakikalarda atılmazsa hem sigorta süreci uzayabilir hem de kurum, kapsamda olması gereken bir gideri üstlenmek zorunda kalabilir. Bu yazıda kurumsal kiralık araçlarda hasar ve kaza sürecini genel hatlarıyla anlatıyoruz.
Kaza anında ilk dakikalar
Kaza sonrası öncelik her zaman insan güvenliğidir. Yaralanma varsa acil yardım hizmetleri aranmalı, araç güvenli biçimde durdurulmalı ve çevre uyarı işaretleriyle güvenli hâle getirilmelidir. Bundan sonraki adımlar sürecin sağlıklı ilerlemesini belirler:
- Kayıt: Kazanın türüne göre kaza tespit tutanağı düzenlenir ya da kolluk kuvvetlerine haber verilir. Hangi durumda hangisinin gerektiği konusunda güncel mevzuatı ve sağlayıcının yönlendirmesini esas alın.
- Fotoğraf: Araçların konumu, hasarlı bölgeler, plakalar ve çevre koşulları fotoğraflanır.
- Bilgi toplama: Karşı tarafın iletişim, ehliyet ve sigorta bilgileri, varsa tanıkların iletişim bilgileri alınır.
- Bildirim: Kiralama sağlayıcısına kaza gecikmeden bildirilir; araç yürür durumda değilse çekici ve ikame araç süreci başlatılır.
Bu adımların araçta küçük bir kart hâlinde bulunması, stres anında çalışanın neyi unuttuğunu fark etmesine yardım eder.
Kiralık araç hasar türüne göre ilk adım
Her kiralık araç hasar durumu aynı ciddiyette değildir; ancak hepsi kayda geçmelidir. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan durumlarda ilk yapılacakları genel hatlarıyla özetler. Ayrıntılı yol, sözleşmeye ve poliçeye göre sağlayıcı tarafından belirlenir.
| Durum | İlk yapılacak | Dikkat |
|---|---|---|
| Karşı taraflı maddi hasarlı kaza | Tutanak ya da kolluk kaydı, fotoğraf, bildirim | Karşı tarafın sigorta bilgilerini eksiksiz alın |
| Yaralanmalı kaza | Acil yardım ve kolluk kuvvetlerine haber verme | Araç ikinci planda kalır, önce insan güvenliği |
| Tek taraflı kaza | Fotoğraf, yer ve zaman kaydı, bildirim | Olayın nasıl geliştiğini yazılı not edin |
| Park hasarı, karşı taraf belirsiz | Fotoğraf ve hemen bildirim | Çevrede kamera varsa bunu sağlayıcıya iletin |
| Cam, far, ayna hasarı | Fotoğraf ve bildirim | Ek teminat kapsamında olup olmadığını sorun |
Sigorta kapsamını anlamak
Kiralık araçlarda sigorta genellikle sağlayıcı tarafından yaptırılır, ancak kapsamın ayrıntısı sözleşmeden sözleşmeye değişir. Genel çerçeve şöyledir:
- Zorunlu trafik sigortası: Aracın üçüncü kişilere verdiği zararları belirli sınırlar içinde karşılar; her araç için zorunludur.
- Kasko: Aracın kendi hasarlarını poliçede belirtilen riskler kapsamında karşılar. Hangi risklerin dahil olduğu poliçeye göre değişir.
- Ek teminatlar: Bazı sözleşmelerde cam, far, ayna gibi küçük hasarlar ya da ek sorumluluk teminatları ayrıca tanımlanır.
Sigortanın hangi riskleri kapsadığı, hangi durumlarda kurumdan katkı payı (muafiyet) istendiği teklif aşamasında netleşmeli ve sözleşmeye yazılmalıdır. Bu kalemin bedele etkisini filo kiralama fiyatları yazımızda ele aldık.
Kullanıcı kusuru ve kapsam dışı durumlar
Sigorta poliçelerinde ve kiralama sözleşmelerinde, belirli kullanım biçimlerinde oluşan hasarlar kapsam dışında tutulabilir. Sektörde sık görülen örnekler şunlardır:
- Aracın sözleşmede yetkili olarak tanımlanmamış bir kişi tarafından kullanılması
- Geçerli ehliyeti olmayan ya da uygun sınıfta ehliyeti bulunmayan sürücü
- Alkol ya da uyuşturucu etkisi altında araç kullanımı
- Aracın amacı dışında kullanılması, örneğin izin verilmeyen yük ya da yarış
- Kazanın zamanında bildirilmemesi ya da gerekli kayıtların tutulmaması
Bu durumlarda hasar kurumun sorumluluğuna kalabilir. Kurum içinde aracı kimlerin kullanabileceğini ve hangi kurallara uyulacağını yazılı hâle getirmek bu riski azaltır. Kurallar konusunda filo yönetimi nedir yazımızdaki kullanım politikası bölümü yol gösterebilir.
Kiralık araç hasar onarımı ve ikame süreci
Bildirim yapıldıktan sonra aracın nerede ve nasıl onarılacağına genellikle sağlayıcı karar verir. Kurum açısından önemli olan, onarım süresince işin aksamamasıdır. Bu nedenle ikame aracın hangi durumlarda, ne kadar sürede ve hangi sınıfta verileceği sözleşmede açık olmalıdır. İkame aracın genel işleyişini ikame araç nedir yazımızda anlattık.
Onarım tamamlanıp araç geri teslim edilirken onarılan bölgeyi kontrol etmek ve teslim kaydına not düşmek, ileride doğabilecek soru işaretlerini ortadan kaldırır.
Kurum içinde hasar süreci nasıl kurulmalı?
Hasar süreci yalnızca aracı kullanan çalışanla sağlayıcı arasında kalmamalıdır. Kurum içinde basit bir düzen şu soruları cevaplamalıdır:
- Çalışan hasarı önce kime bildirecek: doğrudan sağlayıcıya mı, kurumdaki araç sorumlusuna mı?
- Hasar kayıtları nerede tutulacak, kim takip edecek?
- Kusurlu kullanım durumunda kurum içinde nasıl bir değerlendirme yapılacak?
- Tekrarlayan hasarlarda sürücüye eğitim ya da ek önlem gerekecek mi?
Küçük çizik ve göçüklerin de zamanında kayda geçmesi önemlidir. Dönem sonunda bu kayıtlar, hangi hasarın ne zaman ve nasıl oluştuğunu gösterir. İade aşamasındaki değerlendirmeyi kiralama sonunda araç iadesi yazımızda bulabilirsiniz. Çalışana yansıtma gibi iş hukuku boyutu olan konularda hukuk biriminizin görüşünü almanızı öneririz.
Sonuç
Kiralık araçta hasar ve kaza süreci, ilk dakikalarda doğru kayıt ve hızlı bildirimle başlar; sigorta kapsamı, muafiyet ve kullanıcı kusuru maddelerinin önceden bilinmesiyle sorunsuz ilerler. Yıldız Turizm'in filo kiralama hizmetinde bakım, sigorta ve ikame araç yönetimi tek elden yürütülür; sigorta kapsamı ve hasar koşulları teklif aşamasında netleşir. Ayrıntılar için filo kiralama sayfamızı inceleyebilir, sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
